Badanie RODK

Badanie RODK towarzyszy niemalże każdemu postępowaniu w sprawach rodzinnych. RODK, czyli Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny ma za zadanie dokonać kompleksowej, pełnej diagnozy problemu związanego z funkcjonowaniem rodziny. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego opinia RODK ma charakter dowodu z biegłych, a zatem jej treść ma kolosalne wręcz znaczenie dla naszej sprawy.

Zadania RODK

– badania psychologiczne, pedagogiczne, a nawet lekarskie (psychiatra, pediatra itp.),

– mediacja w sprawach rodzinnych i nieletnich,

– opieka specjalistyczna nad nieletnimi skierowanymi przez sąd,

– poradnictwo specjalistyczne dla nieletnich i ich rodzin.

Z praktyki wynika, iż dowód z opinii RODK jest przeprowadzany najczęściej z urzędu, co nie znaczy oczywiście, że w sytuacji, gdy sąd go nie przeprowadzi, nie można o niego wnioskować, wręcz przeciwnie, powinno się. Sąd nie posiada wiedzy na temat sytuacji rodzinnej, relacji pomiędzy członkami, nie ma również przygotowania merytorycznego by ocenić te kwestie, zatem dowód z opinii RODK ma kluczowe znaczenie dla sprawy. W sprawach o rozwód, separację, kontakty z dzieckiem itp. które można określić jako problemowe, w których rozgrywa się również kwestia dobra małoletnich dzieci konieczna jest opinia specjalistów, zatem dowód jest ten najbardziej wartościowym środkiem dowodowym ze względu na jego charter i fachowość osób sporządzających opinię.

Przebieg badania

Niezwykle istotną kwestią jest by badanie RODK przeprowadzone było na końcu postępowania, aby zapewnić jak najszerszy materiał diagnostyczno-opiniodawczy. Bardzo ważne dla sprawy są zeznania stron, które pouczone przed sądem o obowiązku mówienia prawdy, świadome konsekwencji kłamstwa mogą zeznać inaczej niż podczas rozmowy ze specjalistą. W praktyce niestety jest to stosowane rzadko, sądy z reguły dopuszcza dowód z opinii RODK na samym początku postępowania.

Zakres badania określa sąd, zatem ważne by we wniosku sprecyzowane zostały wszystkie okoliczności na które ma być przeprowadzony dowód z opinii RODK.

Badania przeprowadzane są przez dwóch specjalistów- psychologa i pedagoga. Te dwie idealnie uzupełniające się specjalności zapewniają wszechstronne zbadanie okoliczności i zdiagnozowanie sytuacji rodzinnej badanych. W sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie problemów psychicznych badanej osoby należy we wniosku wskazać, iż celowe byłoby również przeprowadzenie badania przez lekarza psychiatrę.

Na badanie RODK składają się różnego testy, zadania, rozmowa a także obserwacja, które w przypadku dzieci dostosowane są do ich wieku i rozwoju. Gdy badane są dzieci młodsze opinia opiera się na obserwacji dziecka podczas zabawy oraz rozmowie z nim.

Opinia zawiera dane dotyczące rodziców i małoletniego, opisuje ich sytuację rodzinną i opiekuńczo-wychowawczą, charakterystykę związków i relacji rodzinnych oraz wnioski przeprowadzonych badań.

Nie zgadzam się z opinią, co dalej?

Zdarzają się sytuacje, że opinie z RODK są lakoniczne, wybiórcze, krzywdzące, pomijające istotne fakty, wówczas mamy prawo zgłosić zarzuty do opinii. Zgłaszamy je w formie pisemnej zgodnie z zarządzeniem sądu. W zarzutach należy wskazać wszelkie kwestionowane przez nas wnioski RODK, a także wskazać na błędy i niewłaściwe postępowanie instytucji. Możemy wnosić również o przeprowadzenie nowej opinii, do czego Sąd nie musi się jednak przychylić.

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania:

– badanie trwa ok. 5-7 godzin, zwykle ok 2 h badanie matki, tyle samo trwa badanie ojca + badanie dziecka, którego czas jest zależny od wieku i rozwoju małoletniego. Zdarzają się sytuacje, że badanie może potrwać 2 dni, ponieważ konieczna jest konsultacja z innym, nieobecnym akurat na miejscu specjalistą,

– okres oczekiwania na badanie zależny jest od „obłożenia” ośrodka, w Bydgoszczy jest to średnio od 2 do 3 miesięcy. Średni czas oczekiwana w Polsce to 4,2 miesiąca,

– koszt badania RODK zależny jest od poświęconego czasu oraz ilości konsultowanych specjalistów, średnio jest to ok. 600 zł, jeśli dowód przeprowadzony był z urzędu, co do zasady strony nie pokrywają jego kosztów, w sytuacji gdy wnioskowała o nie jedna strona, zależnie od uznania Sądu, to ona pokrywa koszt zaliczki, wówczas najczęściej w postanowieniu końcowym Sąd obciąży kosztem badania obie strony po połowie. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że Sąd nie obciąża tymi kosztami stron, jednakże nie jest to regułą.

– najczęściej przeprowadzane przez RODK testy to: kwestionariusz Woodwortha, test „ Drzewo” C. Kocha, test „ Rodzina” według M. Braun-Gałkowskiej, test postaci ludzkiej- Helpern, Mackower, test wolnych skojarzeń Rottera, kwestionariusz zadań niedokończonych dla dzieci J. Kostrzewskiego, test barw M. Luschera, arkusz samopoznania Cattela, kwestionariusz EPQ- R. Eycencka, test stosunków rodzinnych- Anthony, Bene.

Należy zatem pamiętać, iż badanie to ma kluczowe znaczenie dla naszej sprawy i nie należy go lekceważyć. Jeśli opinia jest dla nas krzywdząca warto ją kwestionować i nie poddawać się.